|
1.
Wat is een handelsnaam?
2. Kunnen persoonsnamen
handelsnamen zijn?
3. Hoe ontstaat het recht op
een handelsnaam?
4. Wat is een onderneming in
de zin van de Handelsnaamwet?
5. Wat is het Handelsregister?
6. Wanneer is er sprake van
het voeren van een handelsnaam?
7. Kan een handelsnaam worden
overgedragen?
8. Kan een handelsnaam in
licentie worden gegeven?
9. Is onderzoek naar de
beschikbaarheid van een nieuwe handels-
naam verplicht?
10. Welke onderzoeken zijn
voor een nieuwe handelsnaam zijn aan
te raden?
11. Wat zijn de beperkingen
van een handelsnaamonderzoek?
12. Wat is het
beschermingsgebied van een handelsnaam?
13. Welke bescherming biedt de
handelsnaamwet?
14. Moet een handelsnaam
onderscheidend vermogen hebben?
15. Kan de handelsnaam van een
Nederlandse onderneming ook in
het buitenland
16. Zijn de beeldelementen uit
een handelsnaam (een logo) ook
beschermd op basis van de Handelsnaamwet?
17. Wat is de duur van
handelsnaambescherming?
18. Aan welke voorwaarden moet
een handelsnaam voldoen?
19. Wanneer leidt het gebruik
van een handelsnaam tot verwarring?
20. Speelt de aard van de
onderneming een rol bij de beoordeling of
er gevaar voor verwarring ontstaat?
21. Speelt de plaats van
vestiging van de onderneming een rol bij
de beoordeling of er gevaar voor verwarring bestaat?
22. Wanneer leidt het gebruik
van een handelsnaam tot misleiding?
23. Welke bescherming geeft
het recht op een handelsnaam?
24. Kan een oudere handelsnaam
een obstakel vormen voor een
nieuwe handelsnaam?
25. Kan een handelsnaam die in
het Handelsregister bij de Kamer
van Koophandel is ingeschreven, ook als merk
geregistreerd
worden?
26. Wat is het verschil tussen
een merknaam en een handelsnaam?
27. Kan een merkregistratie
een obstakel vormen voor een nieuwe
handelsnaam?
28. Kan een oudere handelsnaam
een obstakel vormen voor een
nieuw merk?
1.
Wat is een handelsnaam?
De Nederlandse
handelsnaamwet verstaat onder een handelsnaam
een naam waaronder een onderneming wordt
gedreven. Een handelsnaam is de naam van een
bedrijf. Dat is meestal een woord of een
combinatie van woorden zoals Shell of
Meubelboulevard Oosterwijk, maar het kan ook een
afkorting zijn zoals KPN of KLM.
2.
Kunnen persoonsnamen handelsnamen zijn?
Persoonsnamen
kunnen handelsnamen zijn, denk bijvoorbeeld aan
Albert Heijn, Heineken of Philips. Net als bij
merken zal men echter wel moeten accepteren dat
het een ieder die dezelfde naam draagt, vrij
staat zichzelf te identificeren. Echter, zou
iemand A. Heijn heten, dan mag hij zijn naam
niet als handelsnaam voor een kruidenierszaak
gaan gebruiken. Dat zou immers voor verwarring
kunnen zorgen met de supermarkt Albert Heijn.
3.
Hoe ontstaat het recht op een handelsnaam?
Vaak wordt gedacht dat een handelsnaamrecht
ontstaat door een inschrijving bij de Kamer van
Koophandel. Dit is een misverstand. Het recht op
een handelsnaam ontstaat door het drijven van
een onderneming onder een bepaalde handelsnaam.
Door het enkele voeren van de naam ontstaan
Handelsnaamrechten. Dit hoeft dus niet perse de
naam te zijn waaronder de onderneming is
ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Zo
wordt de naam V&D als handelsnaam gebruikt,
naast de volledige naam Vroom & Dreesmann. Zelfs
als de naam V&D niet in het Handelsregister zou
zijn ingeschreven, rusten er wel degelijk
handelsnaamrechten op.
4.
Wat is een onderneming in de zin van de
Handelsnaamwet?
Er
is sprake van een onderneming in de zin van de
Handelsnaamwet wanneer er in georganiseerd
verband wordt gewerkt, waarbij materieel
voordeel behalen het oogmerk is. Een politieke
partij (PvdA), een buurthuis (Ons Honk) of de
plaatselijke muziekkapel (De Deurzakkers) zullen
in het algemeen niet worden gezien als een
onderneming.
5.
Wat is het Handelsregister?
De Handelsregisterwet geeft regels over het
Handelsregister. Deze wet ordent het economisch
verkeer. Het Handelsregister wordt bijgehouden
door de Kamers van Koophandel en Fabrieken. Het
doel van het Handelsregister is het verstrekken
van informatie omtrent de aan het economisch
verkeer deelnemende subjecten. Ondernemingen van
Nederland, hun handelsnaam, hun werkterrein, hun
rechtsvorm en de verantwoordelijke personen
worden ingeschreven in het Handelsregister. Deze
inschrijving is verplicht en kost geld; het niet
nakomen van deze plicht is een strafbaar feit.
De inschrijving creëert geen rechten op de
handelsnaam. Die ontstaan door de naam te
gebruiken.
6.
Wanneer is er sprake van het voeren van een
handelsnaam?
De onderneming moet een zekere periode actief
zijn. Het is niet voldoende dat er slechts
incidenteel gebruik wordt gemaakt van de naam.
Daarnaast moet het gebruik van de handelsnaam
door de onderneming voor het publiek zichtbaar
zijn. Intern gebruik is niet voldoende.
Bovendien is gebruik van een bepaalde naam
slechts door werknemers of het publiek
(bijvoorbeeld Appie Happie als naam voor Albert
Heijn) geen handelsnaamgebruik. Ook gebruik van
de handelsnaam in een voorbereidende fase wordt
al door de Handelsnaamwet beschermd.
7.
Kan een handelsnaam worden overgedragen?
Ja, maar de overdracht van de naam mag niet tot
misleiding aanleiding geven. Zo mag een naam
niet apart worden overgedragen zonder overdracht
van de onderneming zelf.
8.
Kan een handelsnaam in licentie worden gegeven?
Een derde kan toestemming krijgen om de
handelsnaam te gebruiken (licentie) voor zijn
eigen onderneming tegen een bepaalde vergoeding.
De handelsnaam blijft eigendom van de eerste
gebruiker. Hierbij kan gedacht worden aan een
franchiseovereenkomst.
9.
Is onderzoek naar de beschikbaarheid van een
nieuwe handelsnaam verplicht?
Nee, maar het is wel zeer aan te raden. Gebeurt
dit niet, dan loopt de ondernemer het risico dat
hij na verloop van tijd gedwongen wordt het
gebruik van zijn handelsnaam te staken, omdat
hij inbreuk maakt op de rechten van een derde.
10.
Welke onderzoeken zijn
voor een nieuwe handelsnaam zijn aan te raden?
In de eerste plaats is het verstandig een
onderzoek te verrichten in de eigen branche naar
reeds in gebruik zijnde namen, bijvoorbeeld in
vakbladen of de Gouden Gids. In de tweede plaats
moet onderzoek verricht worden in het
Handelsregister. Tenslotte is het noodzakelijk
ook in het Merkenregister onderzoek te
verrichten naar overeenstemmende merken. Immers,
ook oude merkinschrijvingen kunnen een obstakel
vormen voor een nieuwe handelsnaam.
11.
Wat zijn de beperkingen
van een handelsnaamonderzoek?
Een landelijk handelsnaamonderzoek heeft
beperkingen.
-Niet ieder Nederlands bedrijf is namelijk
ingeschreven in het Handelsregister, omdat niet
ieder bedrijf de verplichting heeft zich in te
schrijven in dit register. Zo hoeven
verschillende adviserende beroepen (vrije
beroepen) zich niet in te schrijven. De namen
van deze bedrijven kunnen wel onder de
bescherming van de Handelsnaamwel vallen.
-Daarnaast voeren ondernemingen naast de
ingeschreven naam nogal eens een tweede
handelsnaam. Een voorbeeld is Vroom & Dreesmann,
dat ook de handelsnaam V&D voert. Zo’n tweede
naam komt u vaak niet tegen in het
Handelsregister.
-Tenslotte komen de in Nederland opererende
bekende buitenlandse handelsnamen niet uit een
handelsnaamonderzoek naar voren, terwijl ze wel
bescherming genieten.
Ondanks deze beperkingen, blijft het zeer nuttig
om een handelsnaamonderzoek uit te laten voeren.
De niet-ingeschreven namen zijn ver in de
minderheid en een onderzoek geeft derhalve een
zeer goed beeld over de beschikbaarheid, naast
het onderzoek in het merkenregister.
12.
Wat is het beschermingsgebied van een
handelsnaam?
De
bescherming van een handelsnaam is beperkt tot
het gebied waarin de handelsnaam wordt gebruikt,
respectievelijk, bekendheid geniet. Door reclame
(en ook internet) zal de bescherming al snel
landelijk zijn, echter in sommige gevallen kan
het ook zeer regionaal zijn. U kunt bij dit
laatste bijvoorbeeld denken aan de
handelsnaamrechten van een buurtcafé.
|
|
13.
Welke bescherming biedt de handelsnaamwet?
Op basis van het handelsnaamrecht kan een
ondernemer optreden tegen gebruik van een andere
handelsnaam, voorzover er gevaar voor verwarring
bij het publiek te vrezen is. Of dit gevaar voor
verwarring bestaat hangt af van veel factoren:
plaats van vestiging, branche, gelijkenissen
tussen beide namen etc. etc. Zijn twee bedrijven
op hetzelfde terrein actief en hebben ze sterk
gelijkende handelsnamen, dan is de kans groot
dat er sprake is van verwarringsgevaar en dus
van een inbreuk.
14.
Moet een handelsnaam onderscheidend vermogen
hebben?
Om voor bescherming in aanmerking te komen moet
de handelsnaam wel enig onderscheidend vermogen
hebben. Echter, hier worden in tegenstelling tot
bij merkbescherming, geen hoge eisen aan
gesteld. Merken zijn namelijk bedoeld om waren
of diensten afkomstig van een onderneming te
onderscheiden van die van andere ondernemingen.
Een handelsnaam is in de eerste plaats vooral
een aanduiding van de onderneming. Echter, ook
onder de Handelsnaamwet mogen zeer gebruikelijke
aanduidingen niet gemonopoliseerd worden en moet
het concurrenten vrijstaan dergelijke
aanduidingen te gebruiken.
15.
Kan de handelsnaam van een Nederlandse
onderneming ook in het buitenland beschermd
zijn?
De bescherming van de Nederlandse Handelsnaamwet
beperkt zich tot het Nederlandse grondgebied.
Echter, het gebruik van een naam in het
buitenland zou onder de buitenlandse
handelsnaamwet beschermd kunnen zijn. Net zo als
het gebruik van een buitenlandse handelsnaam in
Nederland beschermd kan zijn onder de
Nederlandse Handelsnaamwet.
16.
Zijn de beeldelementen uit een handelsnaam (een
logo) ook beschermd op basis van de
Handelsnaamwet?
Nee, de bescherming van de handelsnaam is
beperkt tot de naam alleen; figuratieve
elementen vallen hier buiten. Deze
beeldelementen kunnen wel via een
merkregistratie beschermd worden.
17.
Wat is de duur van handelsnaambescherming?
De
door de Handelsnaamwet geboden bescherming
eindigt niet direct na staking van het gebruik
van de handelsnaam. Ook na het beëindigen van
het gebruik van de handelsnaam zal de
bescherming blijven bestaan. Na verloop van
tijd, als de naam uit de herinnering van het
publiek verdwijnt, verdwijnen ook de
handelsnaamrechten. Bekende namen kunnen dus,
ook nadat zij van de markt verdwenen zijn, nog
een tijd bescherming genieten. Zo rusten er
ongetwijfeld nog handelsnaamrechten op de naam
Van Ommeren, terwijl de nieuwe naam van dit
concern, samen met Pakhoed, al geruime tijd
Vopak is.
18.
Aan welke voorwaarden moet een handelsnaam
voldoen?
Een naam mag niet tot verwarring of misleiding
leiden bij het publiek. Daarnaast mag de
handelsnaam niet in gebruik zijn door een andere
onderneming in dezelfde branche.
19.
Wanneer leidt het gebruik van een handelsnaam
tot verwarring?
Een handelsnaam kan tot verwarring leiden
wanneer een andere onderneming deze naam of een
sterk gelijkende naam in dezelfde branche
gebruikt. Tevens mag een nieuwe handelsnaam niet
overeenstemmen met een overeenstemmende merknaam,
die geregistreerd is in het Benelux
Merkenregister voor soortgelijke waren of
diensten, voorzover er gevaar voor verwarring
bestaat.
20.
Speelt de aard van de onderneming een rol bij de
beoordeling of er gevaar voor verwarring
bestaat?
Ja, het soort bedrijf speelt een belangrijke
rol. Verwarring tussen twee handelsnamen, of
tussen een merk en een handelsnaam, zal vooral
optreden wanneer de handelsnamen of het merk en
de handelsnaam in dezelfde branche gebruikt
worden. In een zaak van een aantal jaren geleden
tussen KNP BT en KPN speelde de aard van beide
ondernemingen een zeer belangrijke rol. De
handelsnamen (KNP en KPN) stemden overeen, dat
stond buiten kijf. Echter, er viel te twisten
over het feit of er gevaar voor verwarring
tussen beide ondernemingen bestond, nu KNP in de
papierbranche opereerde en KPN een telecom
bedrijf was. De rechter heeft in deze zaak nooit
uitspraak hoeven doen, omdat beide partijen
voortijdig tot een deal zijn gekomen.
21.
Speelt de plaats van vestiging van de
onderneming een rol bij de beoordeling of er
gevaar voor verwarring bestaat?
Ja, in principe is de bescherming van een
handelsnaam beperkt tot het gebied waarin de
handelsnaam wordt gebruikt, respectievelijk,
bekendheid geniet. Een assurantiemakelaar die
slechts in Leeuwarden opereert zal niet snel in
conflict komen met een gelijknamige
verzekeringsagent uit Maastricht, aangenomen dat
deze ook slechts lokale bekendheid geniet.
Echter, voor veel ondernemingen zal het
beschermingsgebied geheel Nederland zijn.
Verwarringsgevaar wordt eerder aangenomen bij
een grote (internationale) handelsnaam.
22.
Wanneer leidt het gebruik van een handelsnaam
tot misleiding?
Een handelsnaam kan op verschillende wijzen
misleidend zijn. Aan de naam van een eenmanszaak
mogen bijvoorbeeld niet de letters geen BV
toegevoegd worden. Ook mag geen familienaam in
de bedrijfsnaam verwerkt worden van iemand die
er niet werkt. Verder mag de naam niet tot
misleiding leiden omtrent de omvang, de aard en
de kwaliteit van de onderneming. De naam
'International Publishing Associates' mag niet
gevoerd worden door een eenmansdrukkerij om de
hoek.
23.
Welke bescherming geeft het recht op een
handelsnaam?
De handelsnaamwet formuleert niet de rechten van
de ondernemer, maar slechts de verbodsbepalingen.
Deze verbodsbepalingen zijn hiervoor opgenomen:
een handelsnaam mag niet misleiden of verwarren.
24.
Kan een oudere handelsnaam een obstakel vormen
voor een nieuwe handelsnaam?
De Handelsnaamwet bepaalt dat een onderneming
zich op grond van haar handelsnaamrechten kan
verzetten tegen een jongere handelsnaam als het
gevaar bestaat dat de consument beide
ondernemingen met elkaar verwart. Deze
verwarring kan onder andere optreden als er
overeenstemming tussen de beide handelsnamen
bestaat én als de namen bovendien gebruikt
worden in min of meer dezelfde branche. Tevens
spelen de regio's waar beide handelsnamen
bekendheid genieten een rol bij de bepaling van
verwarring.
25.
Kan een handelsnaam die in het Handelsregister
bij de Kamer van Koophandel is ingeschreven, ook
als merk geregistreerd worden?
Ja, elk teken dat de producten of diensten
afkomstig van een onderneming onderscheidt kan
als merk worden ingeschreven. Registratie van de
handelsnaam als merk verdient aanbeveling. De
bescherming onder de merkenwet is veelal
uitgebreider. Zo geldt merkenbescherming
automatisch (na registratie van het merk) voor
het gehele Beneluxgebied, terwijl
handelsnaambescherming regionaal geregeld kan
zijn.
26.
Wat is het verschil tussen een merknaam en een
handelsnaam?
Een handelsnaam is de naam waaronder een
onderneming wordt gedreven. In bepaalde gevallen
is de handelsnaam gelijk aan de merknaam. In het
geval dat een onderneming haar diensten verleent
onder de handelsnaam, is de handelsnaam ook een
merk. Randstad, bijvoorbeeld, is zowel de
handelsnaam van de uitzendorganisatie als de
merknaam voor diensten van een uitzendbureau.
27.
Kan een merkregistratie een obstakel vormen voor
een nieuwe handelsnaam?
Een nieuwe handelsnaam mag ook niet
overeenstemmen met een ouder merk, dat
geregistreerd is voor gelijksoortige waren of
diensten.
28.
Kan een oudere handelsnaam een obstakel vormen
voor een nieuw merk?
Dat zou kunnen, alhoewel de handelsnaamwet zelf
eigenlijk geen aanknopingspunten biedt voor een
actie. Toch heeft de eigenaar van de oudere
handelsnaam twee mogelijkheden om op te treden
tegen het gebruik van een jonger merk: (1) via
een actie op basis van een onrechtmatige daad
of (2) via de merkenwet door aan te voeren dat
het depot van het merk te kwader trouw is
verricht.
|
